lunes, 18 de febrero de 2008

O valor da palabra, a amizade e o honor


O concepto de honor, entendido á maneira siciliana, fai que a sangue permaneza limpa e que, a pesares de estar manchado por asasinatos, o apelido da Familia permaneza inmaculado. E os encargados de velar polo honor da Familia non son só os dirixentes da mesma, senón todos e cada un dos seus membros. O termo honorabilidade lévase á práctica a través do trato respetuoso cara ós superiores. E posto que este respeto é a forma de relación básica co Padrino, a deshonra do nome da Familia é a maior ofensa que se lle pode facer, pois conleva a falta de respeto e de credibilidade dos seus membros.

Ser un uomo d’onore implica o deber de exercer o poder e demostrar que se pertence a un sistema social que está á marxe das leis que rexen o comportamento do resto dos mortais. Como explica Rosario Minna, “los mafiosos no actúan en los procesos (judiciales) simplemente para demostrar una superioridad de maniobra; buscan la absolución para que el resto de la ciudadanía sepa que ni siquiera la fuerza de la ley puede nada contra la fuerza de la Mafia”. Este poder, esta inmunidade é a que busca Sollozzo cando fai a oferta do negocio dos narcóticos a Don Corleone.

O Padrino conta cunha rede de influencias políticas e legais que encubre as actividades ilícitas da Familia. Pero unha cousa é ter unha posición dominante e outra é abusar dela para fins innobles coma o negocio das drogas. Así llo fai ver Don Corleone a Sollozzo cando se nega a darlle cobertura política e legal para o tráfico de narcóticos. Dille que si acepta perderá as súas influencias, as súas amizades. A súa credibilidade quedará dañada, e iso para Don Corleone é demasiado. El sí é un uomo d’onore e quere seguir séndoo.

Outro episodio no que o espectador aprecia a importancia que para Don Corleone teñen os conceptos de honor e de amizade é a petición de Bonasera na primeira secuencia da película. O funerario pide a morte dos violadores da súa filla como vinganza, como defensa do honor familiar. E faino unha vez que a xustiza americana absolveu ós agresores. Acode a Don Corleone como último recurso, olvidando o lazo de amizade que o une ó xefe mafioso. E o peor de todo, pídelle que mate por diñeiro. Don Corleone, Sonny e Tom Hagen, tamén presentes durante a conversa, e toda a Familia por engadido, acaban de ser ofendidas na súa honra. Ante tal insulto, Don Corleone exprésase en toda a súa magnificiencia. Así recolle o guión de Puzo e Coppola este momento, o primeiro do film no que o espectador percibe o valor da amizade e do honor ó estilo siciliano:

“DON CORLEONE

¿Qué deseas Bonasera?

BONASERA susurra al oído del DON.

DON CORLEONE

No. Pides demasiado.

BONASERA

Pido justicia.

DON CORLEONE

El juez te dio justicia.

BONASERA

¡Ojo por ojo!

DON CORLEONE

Pero tu hija vive aún.

BONASERA

Entonces quiero que sufran como ella. ¿Qué tengo que pagar?

HAGEN y SONNY reaccionan a la vez.

DON CORLEONE

Nunca te crees protegido con amigos verdaderos. Pensabas que bastaba con ser un buen americano. Muy bien, la policía te protegía, tenías cortes de justicia, así que no necesitabas un amigo como yo. Pero ahora vienes a mi casa y dices: “Don Corleone, debe hacerme justicia”. Y pides sin respeto. Ni siquiera me llamas Padrino. En lugar de eso, vienes a mi casa el día de la boda de mi hija para pedirme que mate… por dinero.

BONASERA

América me hizo bien…

DON CORLEONE

Entonces acepta la justicia del juez. A las duras y a las maduras, Bonasera. Pero si alguien viene a mí con su amistad y lealtad, entonces sus enemigos se convierten en mis enemigos y entonces, créeme, a ése le temen…

Lentamente, Bonasera baja la cabeza y murmura.

BONASERA

Sea mi amigo.

DON CORLEONE

Bien. Obtendrás la justicia de mí.

BONASERA

Padrino.

DON CORLEONE

Algún día, y puede que ese día no llegue nunca, te llamaré para que me prestes a cambio algún servicio.”

A través desta conversación, o espectador recibe tódalas señais para coñecer o funcionamento e os códigos que rexen á Familia, e tamén observa o poder de persuasión de Don Corleone, que é presentado coma un xefe poderoso e implacable que á vez aparenta ser honrado. Séntese ofendido porque lle piden que mate a cambio de diñeiro, pero acepta tal propósito cando Bonasera o respeta, inclinándose ante él, pedíndolle que sexa o seu amigo e chamándolle Padrino. O espectador sabe que matar por diñeiro é unha grave ofensa para o Don a través da reacción de Sonny e Hagen, que se miran cunha expresión seria agardando a resposta indignada do Padrino. A frase “si alguien viene a mí con su amistad y lealtad, entonces sus enemigos se convierten en mis enemigos” resume con precisión o valor que estos conceptos teñen dentro da Familia.

No hay comentarios: